: 🇳🇵 १८औँ गणतन्त्र दिवस : जनआन्दोलनको विजयगाथा र जनअपेक्षाको सिंहावलोकन -- Jigyasanepal

: 🇳🇵 १८औँ गणतन्त्र दिवस : जनआन्दोलनको विजयगाथा र जनअपेक्षाको सिंहावलोकन

१ वर्ष अघि | १५ जेष्ठ २०८२, बिहिबार

✍️ जिज्ञासा नेपाल | जेठ १५, २०८२, काठमाडौँ

२५ जेठ २०६५ देशको इतिहासमा गहिरो सुनौलो अक्षरले लेखिएको दिन। यही दिन पहिलो संविधानसभाको ऐतिहासिक निर्णयमार्फत २४० वर्ष लामो निरंकुश राजतन्त्रको अन्त्य गर्दै संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरिएको थियो। आज त्यो गौरवमय परिवर्तनको १८औँ वर्षगाँठ मुलुकभर उत्साहका साथ मनाइँदैछ।

✊ जनआन्दोलनदेखि गणतन्त्रसम्म : बलिदानको पाइला–पाइलामा उभिएको परिवर्तन

गणतन्त्र नेपालको मूल जरा तत्कालीन सात राजनीतिक दलद्वारा सञ्चालन गरिएको जनआन्दोलन–२०६२/०६३ र विद्रोही माओवादीको दशवर्षे सशस्त्र संघर्षमा पुगेर रोपिएको थियो। हजारौं नागरिकको त्याग, शहादत र बलिदानको बलमा प्राप्त यो राजनीतिक उपलब्धि कुनै दलको स्वार्थ होइन, जनताको सामूहिक जीत थियो। गणतन्त्रले वंशीय शासनको पटाक्षेप गर्दै नागरिक सर्वोच्चताको युग आरम्भ गर्‍यो।

🏛 लोकतान्त्रिक गणतन्त्र : केवल शासन प्रणाली होइन, जन–जीवनको दर्शन

गणतन्त्र व्यवस्था केवल राजनीतिक शासनको नाम होइन, यो एक जीवनशैली हो—जहाँ जनतामै सत्ता निहित हुन्छ, नागरिकको आवाज नै नीति निर्माणको मेरुदण्ड हुन्छ। शिक्षामा पहुँच, स्वास्थ्यमा समानता, रोजगारीको अवसर, सामाजिक सुरक्षा र गरिबीको अन्त्य—यी सबै गणतन्त्रको प्रतिबद्धता हुन्।

तर, विडम्बना! गणतन्त्रको १८ वर्षे यात्रामा अझै जनअपेक्षा र वास्तविक उपलब्धिमा अन्तर देखिन्छ। संघीयता कार्यान्वयनमा ढिलाइ, सार्वजनिक सेवा–प्रवाहमा अकर्मण्यता, र बढ्दो भ्रष्टाचार गणतन्त्रलाई कमजोर बनाउने तत्व हुन्।

🎖 विशेष समारोह : टुँडिखेलमा राष्ट्रप्रमुखको उपस्थिति

गणतन्त्र दिवसको अवसरमा आज विहान राजधानीको सैनिक मञ्च टुँडिखेलमा भव्य समारोहको आयोजना गरिएको छ। कार्यक्रममा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, प्रधानमन्त्री, मन्त्रीपरिषद् सदस्य, संवैधानिक निकायका पदाधिकारी, सुरक्षा निकायका प्रमुख, शहीद परिवार र विशिष्ट व्यक्तित्वहरूको उपस्थिति रहेको छ।

समारोहमा शहीदहरूलाई श्रद्धाञ्जलि, गौरवपूर्ण परिवर्तनका अग्रदूतहरूको स्मरण र सांस्कृतिक प्रस्तुतिमार्फत गणतन्त्रको यात्रालाई सम्मान गरिएको छ।

🕊 जनगणका अपेक्षा अझै बाँकी छन्...

गणतन्त्र आए पनि आमनागरिकले अझैसम्म सस्तो शिक्षा, गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा, सुशासन र रोजगारीको पूर्ण प्रत्याभूति पाएका छैनन्। संविधानले सुनिश्चित गरेका समावेशिता, समानुपातिक प्रतिनिधित्व र मौलिक हकको कार्यान्वयनमा सरकारी र राजनीतिक इच्छाशक्तिको कमी महसुस भइरहेको छ।

गणतन्त्र दिवसको सन्देश के हो भने—शासक होइन, जनता सर्वोच्च छन्। तर त्यो भावनालाई व्यवहारमा उतार्न अझै हामीले धेरै गर्न बाँकी छ।

📢 ‘गणतन्त्र केवल उत्सव होइन, उत्तरदायित्व पनि हो’

गणतन्त्रले हामीलाई अधिकार दियो, तर कर्तव्यको गह्रौं जिम्मेवारी पनि सुम्पियो। अबको बाटो गणतन्त्रलाई बलियो बनाउने, जनताको मन जित्ने, र विश्वसामु नेपाललाई सम्मानपूर्वक उभ्याउने दिशामा हुनुपर्छ।

🔍 विशेष तथ्य (Fact Box):

📅 गणतन्त्र घोषणा: २५ जेठ २०६५ (पहिलो संविधानसभा बैठक)
🏛 सम्भव भएको कारण: जनआन्दोलन २०६२/०६३ + माओवादी सशस्त्र संघर्ष
🕊 शहादत दिने नागरिक: हजारौं
🔎 गणतन्त्रको लक्ष्य: नागरिक सर्वोच्चता, समावेशी शासन, सामाजिक न्याय, समृद्धि
📍 १८औँ गणतन्त्र दिवस समारोह: सैनिक मञ्च, टुँडिखेल
🇳🇵 नारा: ‘जनताबाट जनताकै लागि शासन’