काठमाण्डौ ।
नेपाली इतिहासमा पुष १ लाई एक कालो दिनको रूपमा सम्झिन्छ। विसं २०१७ पुष १ गते तत्कालीन राजा महेन्द्रले प्रजातान्त्रिक पद्धतिमा चुनिएका जननिर्वाचित सरकारमाथि ‘कू’ गरी पञ्चायत शासनको शुरुआत गरेका थिए। यस दिन तत्कालीन प्रधानमन्त्री बिपी कोइराला, सभामुख कृष्णप्रसाद भट्टराई, गणेशमान सिंहलगायतका नेतालाई सेनाको बलमा गिरफ्तार गरी सुन्दरीजल बन्दीगृहमा थुनेको थियो।
पृष्ठभूमि
विसं २०१५ को आमनिर्वाचनबाट नेपाली कांग्रेसले बहुमत ल्याएको थियो र बिपी कोइरालाको नेतृत्वमा पहिलो जननिर्वाचित सरकार गठन भएको थियो। तर, राजा महेन्द्रले दुई वर्षपछि २०१७ पुष १ गते संवैधानिक अधिकार खोसेर राजनीतिक दलहरूलाई प्रतिबन्ध लगाए। यो कदमले लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा गम्भीर धक्का पुर्यायो र नेपालको राजनीतिमा अस्थिरताको युगको शुरुआत गर्यो।
पञ्चायत प्रणालीको थालनी
यस घटनापछि ३० वर्षसम्म नेपालमा पञ्चायत शासन कायम रह्यो। राजनीतिक स्वतन्त्रता र मानव अधिकारमा कडा प्रतिबन्ध लगाइयो। यस दिनलाई नेपाली कांग्रेस र प्रजातन्त्रप्रेमीहरूले प्रजातन्त्रमाथि भएको प्रहारको दिनका रूपमा स्मरण गर्दै "कालो दिवस" का रूपमा मनाउँछन्।
यो घटना नेपालमा प्रजातन्त्र र राजतन्त्रबीचको संघर्षको महत्वपूर्ण मोड थियो, जसले २०४६ को जनआन्दोलनसम्म गहिरो प्रभाव पारेको थियो।
- Jigyasa media
