काठमाडौं, ११ भदौ - नेपालमा मृगौला तस्करीको एउटा नयाँ प्रकरण सार्वजनिक भएको छ, जसमा प्रहरीले ललितपुर र मकवानपुरबाट दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ परेका शंकर खत्री (३७) र शान्तमाया घलान (४२) माथि मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारको आरोप लागेको छ। उनीहरूले आर्थिक संकटमा रहेका व्यक्तिलाई प्रलोभनमा पारेर भारत पुर्याई मृगौला झिकेको आरोप छ।
तस्करीको प्रक्रिया: प्रलोभन, फकाउने तरिका, र जोखिम
आर्थिक अवस्था कमजोर भएका व्यक्तिहरू तस्करीको मुख्य निशाना बनिरहेका छन्। यस घटनामा, २८ वर्षीय एक व्यक्तिलाई १० लाख रुपैयाँको प्रलोभनमा पारेर उनीहरूलाई भारतको कोलकाता पुर्याई मृगौला झिकिएको बताइएको छ। तस्करहरूले ‘धर्म हुन्छ, अर्को मृगौलाले काम गर्छ’ भन्ने जस्ता प्रलोभनमा पारेर पीडितलाई फकाउने गरेका छन्।
मृगौला झिक्नुअघि काठमाडौंमा स्वास्थ्य परीक्षण गराई पीडितलाई स्थलमार्ग हुँदै वीरगञ्जबाट कोलकाता पुर्याइएको थियो। त्यहाँ पुगेपछि पीडितले मृगौला दिन अस्वीकार गर्दा तस्करहरूले धम्की दिएका थिए।
नक्कली कागजातको प्रयोग: कानूनी चुनौतीहरू
मृगौला प्रत्यारोपणका लागि एकाघरको सदस्य हुनुपर्ने कानूनी प्रावधानलाई छल्न तस्करहरूले नक्कली नागरिकता र नाता प्रमाणपत्र तयार पारेको प्रहरीले जनाएको छ। कागजात कीर्तेको यो अपराधले तस्करीको मुद्दामा थप कानूनी चुनौतीहरू थपेको छ। यस्तै प्रकृतिको घटनाहरु पहिला पनि भएको र आइतलरहेको बताइन्छ ।
कानूनी कारबाही र पछिल्लो विवरण
नेपालको कानूनी प्रावधानअनुसार, मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारको कसुरमा २० वर्षसम्मको जेल सजाय हुनसक्छ। यस घटनामा पक्राउ परेका दुई व्यक्तिलाई काठमाडौं जिल्ला अदालतबाट ९ दिनको म्याद लिएर अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले बताइन्छ ।
नेपालमा मृगौला तस्करीको मुद्दा पछिल्लो समय निकै संवेदनशील बन्दै गएको छ। २०८० साल सम्ममा मात्रै, नेपालमा मृगौला तस्करीका करिब १५० वटा घटना दर्ता भएका छन्, जसमा ३० प्रतिशत पीडितहरूले आर्थिक प्रलोभनमा परेका थिए।
यस घटनाले नेपालमा मृगौला तस्करीको गम्भीरता र कानूनी कार्यान्वयनमा देखिएका चुनौतीहरूलाई पुनः उजागर गरेको छ। तस्करीको रोकथामका लागि कानूनी संरचना थप सुदृढ गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।
- Jigyasa media
