काठमाण्डौ । 

आजको दिन हिन्दू धर्ममा अत्यन्तै पवित्र र महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। दुर्गा अष्टमी र नवमीको पूजा यसवर्ष एकै दिन परेको छ, जसलाई कालरात्रि पनि भनिन्छ। यो दिन विशेष रूपमा देवी दुर्गाको पूजा, बलिपूजन, र हवन गरिन्छ, जसले धार्मिक आस्थालाई अझ बलियो बनाउँछ। आजको दिन देशभरका मठमन्दिरमा भक्तजनहरूको भीड लागेको छ, जहाँ दुर्गा भवानीको शक्तिको आराधना गरिंदैछ।

दुर्गा अष्टमी र नवमीको पूजा विधि

१. स्नान र शुद्धिकरण: पूजा अघि स्नान गरेर शुद्ध वस्त्र लगाउने र पूजा स्थालाई पवित्र जलले शुद्ध गर्ने परम्परा छ।

२. कलश स्थापना: देवी दुर्गाको प्रतीक कलशमा पानी, सुपारी, सिक्का, र अक्षत अर्पण गरेर स्थापना गरिन्छ ।

३. नव पत्रिका पूजन: नव पत्रिका अर्थात् नौ प्रकारका पवित्र वनस्पतिहरूलाई देवीका नौ रूपको प्रतीक मानेर पूजा गरिन्छ ।

४. दुर्गा सप्तशती पाठ: देवीको महिमामा आधारित सप्तशती पाठ गर्ने परम्परा छ, जसले भक्तजनहरूलाई शान्ति र समृद्धि दिलाउने विश्वास गरिन्छ।

५. हवन: विशेष हवन गरेर देवीलाई आह्वान गरिन्छ। यसले पारिवारिक सुख र शान्ति प्राप्त हुने जनविश्वास छ।

६. बलिपूजन: नवमीमा खसी, राँगा लगायतका बलि दिइन्छ, तर कतिपय स्थानमा अहिले प्रतीकात्मक बलि दिइन्छ, जहाँ मासु बलिको सट्टा फलफूल र फूल अर्पण गरिन्छ।

मठ मन्दिरको भीड

आजका दिन देशभरका मुख्य मठमन्दिरहरूमा भक्तजनको घुइँचो लाग्दै छ। विशेषगरी पशुपतिनाथ, गुह्येश्वरी, र भद्रकालीजस्ता मन्दिरहरूमा दर्शन गर्न आउनेहरूको भीड अत्यधिक देखिएको छ। विभिन्न शहरहरूमा आज देवी दुर्गाको प्रतिमा स्थापना गरेर पूजन गरिंदैछ। मठमन्दिरहरूको परिसरमा सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको छ, जहाँ हजारौं भक्तजनले देवीको दर्शन गरेका छन्।

किम्बदन्ती र इतिहास

किम्बदन्ती अनुसार, कालरात्रिका दिन देवी दुर्गाले महिषासुर नामक राक्षसको वध गरेकी थिइन्। यो दिनलाई बुराइमाथि विजयको प्रतीक मानिन्छ। इतिहासमा, विभिन्न राजा र सामन्तहरूले कालरात्रिको पूजा गरेर युद्धमा विजय प्राप्त गरेको उल्लेख पाइन्छ। देवीले कालरात्रिमा सम्पूर्ण दुष्ट आत्माहरूलाई समाप्त पारेर संसारलाई शान्ति प्रदान गर्ने विश्वास गरिन्छ।

आजको अष्टमी र नवमीको दिन, सबै भक्तजनहरूलाई शुभकामना, देवीको कृपाले सबैमा सुख,शान्ति, र समृद्धि प्राप्त होस्।

• Jigyasa media