दशैं र तिहार हाम्रो संस्कृति, धर्म, र परिवारसँगको सम्वन्धलाई झल्काउने विशेष पर्व हुन्। यी चाडपर्वको रमाइलोमा हामी सारा दुःख, तनाव, र दिनचर्याबाट टाढा भएर खुशीको माहोलमा डुब्छौं। तर, यही समय चोर, डाँका, र अन्य आपराधिक तत्वहरूको लागि सुनौलो मौका बन्न सक्छ। शहर बजारमा चहलपहल, किनमेलको भीडभाड, र मानिसहरूको लापरवाहीका कारण आपराधिक गतिविधिहरू बढ्ने गर्छन्। यस समयमा आफ्नो र आफ्नो सम्पत्तिको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न विशेष सतर्कता आवश्यक हुन्छ।
बजारमा सतर्कता:
दशैं-तिहारको बेला किनमेलमा जानु भनेको आपराधिक तत्वहरूको लागि सजिलै लक्ष्य बन्नु हो। भीडभाडमा आफ्नो पर्स, फोन, वा अन्य महत्त्वपूर्ण वस्तु हराउनु सामान्य घटना हो। यी घटनाहरूलाई रोक्न के गर्न सकिन्छ?
भीडभाडमा नजाऔं: अत्यधिक भीडभाडमा जाँदा चोरहरू सजिलै आफ्नो काम गर्न सक्छन्। सम्भव भएमा, किनमेलको समय बिहान वा भीड कम हुने समयमा गर्नुहोस्।
मूल्यवान वस्तुहरू सुरक्षित राखौं: बजारमा वा भीडमा हुँदा आफ्नो पर्स, मोबाइल, गहना वा महत्त्वपूर्ण कागजातहरूको ख्याल राख्नुपर्छ। झोलाको जिप लगाएर मात्र हिँड्ने र मूल्यवान वस्तुहरू झोलाको गहिराइमा राख्नु उचित हुन्छ।
सजग रहनुहोस्: अरूको क्रियाकलापमा पनि ध्यान दिऔं। कुनै असामान्य गतिविधि देखिएमा तुरुन्तै स्थानीय सुरक्षा अधिकारी वा प्रहरीलाई खबर गर्नुहोस् ।
घरको सुरक्षा:
चाडपर्वमा मानिसहरू गाउँघर जाने, साथीभाइसँग रमाउने, वा परिवारसँग समय बिताउन सहरबाहिर जाने गर्छन्। यस क्रममा खाली घर चोरहरूको लागि सजिलो लक्ष्य बन्छ।
घरलाई सुरक्षित राखौं: लामो समयका लागि बाहिर जानु पर्दा आफ्नो घरमा सुरक्षा व्यवस्था बलियो बनाउनुपर्छ। ढोका, झ्याल र अन्य प्रवेश बिन्दुहरू मजबुत गर्नुहोस्।
प्रहरीलाई जानकारी दिनुहोस्: आफ्नो घर वा टोलको स्थानीय प्रहरी चौकीलाई आफ्नो अनुपस्थितिको बारेमा जानकारी दिनुहोस्, ताकि उनीहरूले सुरक्षा गस्तीलाई अझ प्रभावकारी बनाउन सकून्।
सुरक्षा उपकरणको प्रयोग: घरमा सीसीटीभी क्यामेरा जडान गर्न वा एलार्म सिस्टम राख्न सकिन्छ। यसले चोरलाई मनोवैज्ञानिक डर पैदा गर्ने काम गर्छ र घटना भएमा प्रमाण जुटाउन सहयोग पुर्याउँछ।
अपराधविरुद्ध सामुदायिक भूमिका:
हामी सबैले व्यक्तिगत सतर्कता त अपनाउनै पर्छ, तर समुदायको सहभागिता पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। स्थानीय वासिन्दाले एकअर्काको सुरक्षामा सघाउन सक्छन्।
समूह निगरानी: आफ्नो टोलमा सामूहिक निगरानी प्रणाली अपनाउन सकिन्छ। कतिपय स्थानहरूमा टोलका सदस्यहरू पालैपालो निगरानी गर्छन्, जसले गर्दा चोर वा आपराधिक गतिविधि गर्न असहज हुन्छ।
समुदायसँगको सहकार्य: प्रहरी र स्थानीय बासिन्दाबीच राम्रो सम्वाद र सहकार्य हुनुपर्छ। यदि कुनै आपराधिक गतिविधिको शंका लागेमा तुरुन्तै प्रहरीलाई जानकारी दिने व्यवस्था बनाउनुपर्छ।
तिहारमा पटका र सुरक्षा:
तिहारमा पटका पड्काउने चलनले रमाइलोको साथै जोखिम पनि थप्छ। पटका पड्काउँदा आगलागी, चोटपटक र अन्य अप्रिय घटना हुने सम्भावना हुन्छ।
पटका सुरक्षित ठाउँमा पड्काऔं: खुला ठाउँमा मात्र पटका पड्काउनुहोस्। घर, भवन, वा अन्य संवेदनशील क्षेत्रमा पटका नपड्काउनुस्।
बालबालिकालाई निगरानी गरौं: पटका पड्काउँदा बालबालिकालाई विशेष ख्याल गर्नुहोस्। उनीहरूले सुरक्षा मापदण्डको पालना गरून् भनेर सधैं साथमा रहनु जरुरी छ।
सतर्कता नै सुरक्षा हो
दशैं-तिहार हाम्रो संस्कृति र सम्बन्धलाई समृद्ध गर्ने समय हो। तर, यी चाडपर्वका समयमा सजग रहन सकिएन भने उत्सव अपराधको सिकार बन्न सक्छ। व्यक्तिगत सतर्कता, सामुदायिक सहकार्य, र सुरक्षा मापदण्डको पालना गरेर हामी यी चाडपर्वलाई सुरक्षित र सुखद बनाउन सक्छौं।
दसैं-तिहारको खुशीलाई सुरक्षित राखौं, आफ्नो सुरक्षा हाम्रै हातमा छ!
-
Jigyasanepal
