काठमाडौं, जेठ ३ — नेपाली साहित्यिक आकाशमा अर्को सार्थक कृति थपिएको छ। उपन्यासकार शुकदेव उपाध्यायद्वारा रचित दोस्रो औपन्यासिक कृति ‘ऐँजेरु’ को भव्य लोकार्पण शनिबार काठमाडौंको साहित्य सदनमा सम्पन्न भयो।

नेपाल स्रष्टा समाजको आयोजनामा आयोजित समारोहमा वरिष्ठ साहित्यकार तथा पत्रकार रोचक घिमिरे, श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’, निर्मोही ब्यास, चन्द्रप्रसाद भट्टराई, माधव प्रसाद गौतम, स्वयं लेखक उपाध्यायलगायत प्रतिष्ठित व्यक्तित्वहरूको रोचक उपस्थिति थियो।

पश्चिम नेपाली समाज र भूगोलको दस्तावेज ‘ऐँजेरु’

कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि रोचक घिमिरेले ‘ऐँजेरु’ उपन्यासलाई समाजको यथार्थ चित्रण गर्ने जीवन्त दस्तावेजको संज्ञा दिंदै भने, “पश्चिम नेपालको भूगोल, जीवनशैली र मानिसहरूको भोगाइलाई उपन्यासले गहिरो संवेदनशीलताका साथ उजागर गरेको छ। 'ऐँजेरु' जस्ता पात्रहरू हाम्रो समाजमा सधैं पाइन्छन्, तर साहित्यमा उनीहरू सधैं छुट्ने गरेका थिए।”

कथाबस्तु सलल बग्ने, पात्र सजीव — भट्टराईको समालोचना

साहित्यकार चन्द्रप्रसाद भट्टराईले कृतिमाथि समीक्षात्मक टिप्पणी गर्दै भने, “उपन्यासको कथा शान्त नदीझैं बगेको छ। पात्रहरूको संवादमा जीवन झल्किन्छ। पश्चिमा भूगोलमा आधारित यो कथा अत्यन्तै पढ्नलायक र मार्मिक छ।”

“शुकदेवले लेखेनन् भने म लेख्थें” — निर्मोही ब्यास

वरिष्ठ नियात्राकार निर्मोही ब्यासले उपन्यासप्रति गहिरो भावनात्मक प्रतिक्रिया दिँदै भने, “कथावस्तु यथार्थमा आधारित छ। सुकदेव उपाध्यायले यो विषयमा नलेखेका भए म लेख्ने थिएँ।” उनले कृति पढेर आफू भावुक बनेको पनि बताए।

सिर्जनात्मक जन्मदिनको अपूर्व उदाहरण — श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’

कार्यक्रमका सभाध्यक्ष तथा नेपाल स्रष्टा समाजका अध्यक्ष **श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’**ले लेखक उपाध्यायको ७१औं जन्मोत्सवलाई कृति विमोचनमार्फत सर्जनशील उत्सवको रूपमा मनाउनु प्रेरणादायी कदम भएको बताए।
उनले भने, “आजको दिनमा केक काटेर जन्मदिन मनाउने चलन छ, तर उपाध्यायले पुस्तक विमोचन गरेर साहित्यमा आफ्नो योगदान दिएका छन्। परिवार र समाज दुवैका लागि यो उदाहरणीय कार्य हो।”

लेखकको व्यक्तित्व र योगदानमाथि चर्चा

डा. शान्तिमाया गिरीले लेखक शुकदेव उपाध्यायको व्यक्तित्व र साहित्यिक यात्रालाई प्रकाशमा ल्याइन्।
कार्यक्रममा उपन्यासकारका गुरु माधव प्रसाद गौतमले शिष्य उपाध्यायको मेहनत र समर्पणको प्रशंसा गर्दै आगामी दिनहरूमा थप उत्कृष्ट कृति ल्याउने अपेक्षा व्यक्त गरे।
लेखक शुकदेव उपाध्यायले 'ऐँजेरु' आफ्नो जीवनका अनुभूति, समाजका गहिरा पीडा र मौन आवाजहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने कथा भएको बताए।

साहित्यिक सौन्दर्य र शालीनता भएको कार्यक्रम

कार्यक्रमको संचालन नेपाल स्रष्टा समाजका सक्रिय सदस्य प्रदीप सापकोटाले गरे भने कोषाध्यक्ष तारा सुवेदीले स्वागत मन्तव्य दिएकी थिइन्।
साहित्यिक वातावरण, अनुभवी आवाज र सिर्जनात्मक भावना मिसिएको उक्त समारोहले ‘ऐँजेरु’ उपन्यासलाई सिर्जनात्मक विमर्शको केन्द्रमा ल्याएको छ।

'ऐँजेरु' अब पाठकको हातमा पुगिसकेको छ। उपाध्यायको कलमले के मात्र लेखेको छ भन्ने मूल्यांकन अब पाठकको हृदयले गर्नेछ।

• Jigyasanepal