- परिचय
काठमाडौं, असार २२- देशभरि डेङ्गु ज्वरोको संक्रमण तीव्र गतिमा फैलिरहेको छ। स्वास्थ्य मन्त्रालयको तथ्यांक अनुसार, पछिल्लो महिना मात्रै ५००० भन्दा बढी नयाँ केसहरू दर्ता भएका छन्। यो लेखमा हामी डेङ्गु ज्वरोका जोखिम, लक्षण, र स्वास्थ्य उपचारको बारेमा जानकारी दिनेछौं।
डेङ्गु ज्वरो के हो?
डेङ्गु ज्वरो एक भाइरल संक्रमण हो जुन एडीस मच्छरको टोकाइबाट सर्छ। यो रोग चार फरक प्रकारका भाइरसले उत्पन्न गर्छ, र एकपटक संक्रमित भएपनि अन्य प्रकारका भाइरसबाट पुनः संक्रमण हुने सम्भावना रहन्छ।
जोखिम
विशेषज्ञहरूका अनुसार यो वर्षको मनसुन सिजनमा अत्यधिक वर्षा र पानी जमेको ठाउँहरूले मच्छरहरूको संख्या बढाएको छ। यसकारण डेङ्गु फैलने जोखिम उच्च छ। सफा पानी जमेको ठाउँहरू, जस्तै कि फूलदानी, टायर, र बाल्टिनहरू मच्छरका लार्भाका लागि उपयुक्त ठाउँ हुन्।
लक्षणहरू
डेङ्गु ज्वरोका लक्षणहरूमा निम्न समावेश छन्:
- उच्च ज्वरो
- टाउको दुखाइ
- जोर्नी तथा मासपेशीमा दुखाइ
- आँखा पछाडि दुखाइ
- शरीरमा रातो डाबरहरू पर्नु
- वान्ता वा पेट दुखाइ
स्वास्थ्य उपचार
डेङ्गु ज्वरोको लागि हालसम्म कुनै विशिष्ट औषधि वा भ्याक्सिन उपलब्ध छैन। उपचार प्रायः लक्षणहरू कम गर्ने र रोगीलाई आराम दिने उद्देश्यले गरिन्छ। उपचारका लागि निम्न उपायहरू अपनाइन्छन्:
- प्रशस्त मात्रामा पानी पिउने: शरीरमा पानीको कमी हुन नदिन अत्यधिक तरल पदार्थ पिउनुपर्छ।
- आराम गर्ने: पूर्ण आराम आवश्यक छ।
- पेनकिलर: पेरासिटामोल जस्ता औषधिहरू ज्वरो र दुखाइ कम गर्न प्रयोग गरिन्छ। एस्पिरिन र इबुप्रोफेन जस्ता औषधि प्रयोग नगर्न सल्लाह दिइन्छ।
- अस्पतालमा भर्ना: गम्भीर अवस्थामा, जस्तै कि रक्तश्राव र प्लाज्मा चुहावट भएको अवस्थामा, अस्पतालमा भर्ना गर्नुपर्छ।
रोकथाम
स्वास्थ्य अधिकारीहरूले जनतालाई निम्न उपायहरू अपनाउन सुझाव दिएका छन्:
- घर वरिपरि सफा राख्नुहोस्।
- पानी जम्न नदिनुहोस्।
- मच्छरदानीको प्रयोग गर्नुहोस्।
- मच्छरको प्रतिरोधक क्रिम वा स्प्रे प्रयोग गर्नुहोस्।
- लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्न लामो आस्तीनका कपडा लगाउनुहोस्।
सरकारले डेङ्गु रोकथामका लागि जनचेतना कार्यक्रम र मच्छर नियन्त्रण अभियानलाई तीव्र पारेको छ।
निष्कर्ष
डेङ्गु ज्वरो एक गम्भीर रोग हो तर सावधानी अपनाउँदा यसबाट बच्न सकिन्छ। यदि कुनै लक्षण देखिएमा तुरुन्तै स्वास्थ्य जाँच गर्न र उचित उपचार लिन सुझाव दिइन्छ। नियमित रूपमा सरसफाइ गर्नु र मच्छरको टोकाइबाट बच्नु नै प्रमुख रोकथामका उपाय हुन्।
- Jigyasa media
