कृषि चुन (Agricultural Lime) माटोको अम्लीयता (pH) घटाउने तथा माटोको उर्वराशक्ति बढाउने उद्देश्यले प्रयोग गरिन्छ। कृषि चुनले माटोको pH स्तर सन्तुलनमा ल्याएर बालीका जराहरूलाई पोषक तत्वहरू सहज रूपमा उपलब्ध गराउन सहयोग गर्छ। 

कृषि चुन प्रयोग गर्दा केही सावधानीहरू अनिवार्य रूपमा अपनाउनुपर्छ। 

पहिलो, माटो परीक्षण गरेर मात्र चुनको मात्रा निर्धारण गर्नु आवश्यक हुन्छ, किनभने माटोको अम्लीयता अनुसार नै चुनको मात्रा फरक–फरक हुन्छ। सामान्यतया हरेक हेक्टर माटोका लागि १ देखि ३ टनसम्म कृषि चुन प्रयोग गर्न सकिन्छ तर यो माटोको pH अनुसार परिवर्तन हुन्छ। चुनको प्रयोग गर्दा खेत खाली भएको अवस्थामा गर्नुपर्दछ। 

दोस्रो, कृषि चुनलाई सिधै मलसँग मिसाएर प्रयोग गर्नु हुँदैन, किनभने यसले मलमा रहेका नाइट्रोजन तत्वलाई नष्ट गर्न सक्छ। त्यसैले चुन प्रयोग गरेपछि कम्तीमा १५–२० दिनपछि मात्र रासायनिक मल प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ। 

तेस्रो, चुन राम्रोसँग सुकाएर, माटो खनजोत गरेर समान रूपमा छर्ने र माटोमा मिसाउने गर्नुपर्छ। 

अन्ततः, नियमित रूपमा माटो परीक्षण गरी चुनको आवश्यकता र प्रभाव मूल्याङ्कन गर्नु दीर्घकालीन रूपमा माटोको स्वास्थ्य र उत्पादन क्षमता कायम राख्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

• Jigyasanepal