काठमाडौं, १४ कात्तिक। बंगालको खाडीबाट विकसित भएको चक्रवात ‘मोन्था’ को प्रभावले पूर्वदेखि मध्य नेपालसम्मको मौसम असामान्य बनेको छ। पछिल्लो २४ घण्टामा मोरङको सुन्दर हरैंचामा २१० मिलिमिटर वर्षा रेकर्ड भएको छ — यो हालसम्मको सबैभन्दा बढी वर्षा हो।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागका सूचना अधिकारी दिनकर कायस्थका अनुसार सुन्दर हरैंचाको पछिपछि सप्तरीको बरमजिया १४३ मिलिमिटर वर्षासहित दोस्रो स्थानमा रहेको छ। उहाँका अनुसार, “यो स्तरको वर्षा ‘अति भारी वर्षा’ को दायरामा पर्छ, किनभने दुई सय मिलिमिटर नाघेपछि त्यसलाई अत्यधिक भारी वर्षा मानिन्छ।”
तीन प्रदेशमा मोन्थाको व्यापक प्रभाव
मोन्था चक्रवातको प्रभाव हाल मधेश प्रदेश र कोशी प्रदेशमा सबैभन्दा बढी देखिएको छ। तर बागमती प्रदेश लगायतका अन्य क्षेत्र पनि यसको असरबाट अछुतो छैनन्। निरन्तर बादल लाग्ने, हावा बहने र वर्षा हुने क्रम जारी छ।
कायस्थका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टाको विवरण यस्तो छ —
मोरङ (सुन्दर हरैंचा): २१० मिमि
सप्तरी (बरमजिया): १४३ मिमि
उदयपुर: ९७.६ मिमि
झापा: ९३.६ मिमि
ललितपुर: ७२ मिमि
काठमाडौं: ४० मिमि
त्यस्तै, देशभरका दुई दर्जनभन्दा बढी वर्षा मापन केन्द्रहरूमा ५० देखि ८० मिलिमिटरबीच वर्षा मापन गरिएको छ।
मौसम अझै एक दिन असामान्य रहने
सूचना अधिकारी कायस्थका अनुसार, मोन्था हाल भारतको मध्य प्रदेश आसपास न्यूनचापीय क्षेत्रका रूपमा केन्द्रित छ। यस प्रणालीको प्रभावले आज साँझसम्म नेपालमा वर्षा र बदलीको स्थिति रहनेछ, त्यसपछि क्रमशः सुधार हुने अनुमान गरिएको छ।
तर, मौसमविद्हरूले चेतावनी दिएका छन् —
“अझै केही घण्टासम्म वर्षाको तीव्रता घट्ने छैन। विशेष गरी पूर्व र तराईका तटीय भूभागमा आकस्मिक बाढी र नदीको बहाव बढ्ने जोखिम रहन्छ।”
तीन तर्फबाट दबाब
नेपालमा हाल एकसाथ तीन मौसमी प्रणालीको प्रभाव सक्रिय छ —
1. बंगालको खाडीको मोन्था चक्रवात
2. अरब सागरको न्यूनचापीय प्रणाली
3. पश्चिमी वायुको आंशिक प्रभाव
यी तीन प्रणालीको संयुक्त प्रभावले देशभर बादलको मात्रा बढेको र कोशी, मधेस, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका धेरै स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको विभागले जनाएको छ।
चक्रवात ‘मोन्था’ले नेपालको मौसम प्रणालीलाई हल्लाइदिएको छ — कतै खेत डुबेका छन्, कतै सडकमा फोहरसहित पानी जमेको छ। मौसमविद्हरूले अझै सावधानी अपनाउन, नदी किनार र नाला आसपासका क्षेत्रमा सचेत रहनु पर्ने सुझाव दिएका छन्।
-
Jigyasanepal
