काठमाडौं, जेठ २८ । धान रोपाइँको मुख्य याम सुरु भइसकेको अवस्थामा सुदूरपश्चिम प्रदेशका ९ जिल्लाका २६ स्थानीय तहले आफूलाई विनियोजन गरिएको रासायनिक मल हालसम्म नउठाउँदा किसानमा मल अभावको चिन्ता बढ्न थालेको छ।

कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्रालयले पटक–पटक ताकेता गर्दा पनि सम्बन्धित पालिकाहरूले मल उठाउन आवश्यक चासो नदिएको पाइएको छ। मन्त्रालयले अब पनि मल नउठाए कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेड र साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनका डिपोमार्फत किसानलाई प्रत्यक्ष बिक्री गरिने चेतावनी दिएको छ।

तथ्यांकअनुसार डडेलधुरा, बैतडी, दार्चुला, बाजुरा, बझाङ, डोटी, अछाम, कैलाली र कञ्चनपुरका विभिन्न स्थानीय तहले तोकिएको परिमाणको मल अझै उठाएका छैनन्। कैलालीको गोदावरी नगरपालिकाले २१ हजार २३० किलो, गौरीगंगा नगरपालिकाले ६ हजार ६९० किलो, जानकी गाउँपालिकाले १० हजार २५० किलो तथा धनगढी उपमहानगरपालिकाले २१ हजार ५०० किलो रासायनिक मल उठाउन बाँकी रहेको जनाइएको छ।

यस्तै कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिकाले १ लाख ६ हजार ८०० किलो र बेदकोट नगरपालिकाले १ लाख ६ हजार ४०० किलो मल हालसम्म नलगेको तथ्यांकले देखाएको छ। अछामका साँफेबगर नगरपालिका, बन्नीगढी जयगढ गाउँपालिका र कमलबजार नगरपालिकाले समेत मल ढुवानी गर्न सकेका छैनन्।

स्थानीय तहबीच समन्वयको अभाव र वितरण प्रक्रियामा भएको ढिलाइका कारण किसानसम्म समयमै मल पुग्न नसकेको कृषि क्षेत्रका सरोकारवालाको भनाइ छ। वर्षे धान रोपाइँ नजिकिँदै गर्दा मल आपूर्तिमा देखिएको सुस्तताले उत्पादनमा प्रत्यक्ष असर पर्ने जोखिम बढेको छ।

हाल सुदूरपश्चिमका ४३ पालिकामध्ये १७ पालिकाले मात्र मल लगेका छन् भने २६ पालिका अझै प्रतीक्षामै छन्। यसले प्रदेशमा निकट भविष्यमै रासायनिक मल अभावको संकट गहिरिन सक्ने संकेत देखिएको छ। (रासस)

• Jigyasanepal