काठमाडौं, फागुन ५, २०८२।
महाशिवरात्रिको अवसरमा पशुपतिनाथ मन्दिर दर्शनका लागि आएका नागा बाबासहित हजारौँ साधुसन्तलाई आज दान–दक्षिणा र विशेष सम्मानसहित बिदाइ गरिँदैछ। यस वर्षको बिदाइ कार्यक्रमका लागि करिब ३० लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याइएको छ।
फागुन कृष्ण एकादशीदेखि पशुपति क्षेत्रमा बसोबास गर्दै आएका साधुसन्तलाई परम्पराअनुसार फाल्गुन कृष्ण औँसीका दिन बिदाइ गर्ने गरिन्छ। वि.सं. १८३१ मा जङ्गबहादुरका जेठा छोरा जगतजङ्गले स्थापना गरेको जगनन्द प्रकाशेश्वर गुठीदेखि सुरु भएको यो परम्परा अहिलेसम्म निरन्तर चल्दै आएको छ।
🎨 रङ्गीन कार्डमार्फत स्तरअनुसार दक्षिणा
नागा बाबा र अन्य साधुसन्तलाई आगमनकै दिन रातो, नीलो, सेतो, पहेँलो र हरियो रङका कार्ड वितरण गरिएको थियो। ती कार्डका आधारमा स्तरअनुसार दक्षिणा प्रदान गरिनेछ। नेपालबाहिरबाट आएका साधुसन्तलाई सीमासम्म पुग्न सहज होस् भन्ने उद्देश्यले दक्षिणा रकम बढाइएको जनाइएको छ।
🕉️ चार हजारभन्दा बढी साधुसन्तको उपस्थिति
यस वर्ष करिब चार हजारभन्दा बढी साधुसन्त पशुपति क्षेत्रमा बसेका छन्। गोरखनाथ मठ, आर्यघाट पारिको रामचन्द्र मन्दिर, भस्मेश्वर अखडा, निर्मला अखडा लगायत स्थानमा विभिन्न सम्प्रदायका साधु बसेका थिए।
त्यस्तै थापाथलीस्थित कालमोचनघाटका वैरागी अखडा, उदासी अखडा, सन्यासी अखडा र नाथ अखडामा बसेका नागा बाबालाई पनि आजै दान–दक्षिणासहित बिदाइ गरिनेछ।
📜 परम्पराको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
पहिले पशुपतिमा भोजन गराई थापाथलीको कालमोचनघाटबाट साधुसन्तलाई बिदाइ गरिन्थ्यो। कोत पर्वमा मारिएका व्यक्तिको अन्त्येष्टि त्यहीँ गरिएकाले शिवरात्रिमा त्यहाँबाट बिदाइ गर्दा मृतात्माले शान्ति पाउँछ भन्ने धार्मिक विश्वास थियो। अहिले भने पशुपतिको पश्चिम मूल ढोकाबाट बिदाइ गर्ने चलन स्थापित भएको छ।
💰 कोष र गुठीको छुट्टाछुट्टै बजेट
गुठी संस्थानले करिब रु ३० लाख बजेट व्यवस्थापन गरेको छ।
पशुपति क्षेत्र विकास कोषले मात्र दक्षिणाका लागि रु ८ लाख छुट्याएको जनाएको छ।
कोषले
रु ५,००१ — २० साधुलाई
रु १,००१ — २०० साधुलाई
रु ७०१ — १,००० साधुलाई
रु ५०१ — १,००० साधुलाई
रु ३०१ — १,३०० साधुलाई
रु २०१ — सबै जोगीलाई
रु १०१ — लाइनमा बस्ने सबैलाई
दक्षिणा प्रदान गर्ने तयारी गरेको छ।
साथै, वर्षभर पशुपतिनाथमा चढाइएका रुद्राक्ष पहिराएर सम्मानपूर्वक बिदाइ गरिनेछ।
🔥 धुनीका लागि ५० हजार किलो दाउरा
महाशिवरात्रिमा मन्दिरभित्र पाँच दिन र बाहिर चार दिन धुनी जगाउनका लागि ५० हजार किलो दाउरा खरिद गरिएको छ, जसका लागि करिब रु ७ लाख खर्च भएको छ।
📊 भेटी व्यवस्थापनमा पारदर्शिता
वि.सं. २०६८ चैत २६ गतेदेखि लागू गरिएको भेटीघाटी पारदर्शी तथा पूजा व्यवस्था नियमावलीपछि कोषले भेटी व्यवस्थापनमा पारदर्शिता अपनाएको जनाएको छ। हालसम्म कोषको भेटी बाकसमा रु १५ करोड संकलन भइसकेको जानकारी दिइएको छ।
-
Jigyasanepal
