कात्तिक २२, काठमाडौं - आजको दिनलाई छठ पर्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण दिन मानिन्छ। विशेष विधि र परम्परामा आधारित छठ पर्वमा व्रतालुहरूले साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ दिने पूजा गर्छन्। रातभर जाग्राम बसेर भोलि बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिएपछि यो पवित्र पर्वको समापन गरिन्छ।

यस अवसरमा सरकारले देशभर सार्वजनिक बिदा दिएको छ, जसले छठको महत्त्वलाई झनै विशेष बनाएको छ। तराई-मधेशदेखि काठमाडौं उपत्यका र पहाडी भेगसम्म, छठको रौनकले यहाँका प्रत्येक छठघाटलाई सजीव बनाएको छ।

छठ पर्वसँग जोडिएका किम्बदन्तीहरू

छठ पर्वलाई लोककथाले भरिएका विभिन्न किम्बदन्तीले थप विशेष बनाएको छ। भनिन्छ, सत्ययुगमा भगवान श्रीराम र सीताले अयोध्यामा सूर्यदेवको उपासना गरी छठ पर्वको परम्परा सुरु गरेका थिए। अर्की पौराणिक पात्र, महाभारतकालीन द्रौपदीले पनि पाण्डवहरू राज्य गुमाएर दुःखमा रहेका बेला यो व्रत गरेर सुख र समृद्धि प्राप्त गरेकी थिइन्। यसरी, छठ पर्वले हरेक कष्ट हटाई परिवारमा कल्याण ल्याउने विश्वास पुरानो समयदेखि रहेको छ।

काठमाडौंका छठघाट: आस्थाको केन्द्र

छठको अवसरमा काठमाडौं महानगरपालिकाले कमलपोखरी, गौरीघाट, वंशीघाट, बालाजु बाइसधारा र कोटेश्वर दोभानजस्ता स्थानहरूमा छठघाट निर्माण गरेर भक्तजनहरूको सुविधाका लागि व्यापक व्यवस्था मिलाएको छ। यी स्थलहरूलाई रंगरोगन, सफाइ, र सजावट गरेर भव्य रूपले सिंगारिएको छ।

अस्ताउँदो सूर्यको पूजा र विशेष अतिथिहरूको आगमन

आज साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ दिने क्रममा राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपतिलगायत विशिष्ट अतिथिहरू छठ पूजास्थलमा सहभागी हुने कार्यक्रम छ। साँझको यो पूजा समय सामाजिक एकता र धार्मिक आस्थाको प्रतीक बनेको छ।

सांस्कृतिक सद्भाव र छठको सामाजिक महत्त्व

पहिले विशेषगरी तराईमा मनाइने यो पर्व पछिल्लो समय काठमाडौं र अन्य पहाडी क्षेत्रमा पनि लोकप्रिय भइरहेको छ। यसले विभिन्न समुदायलाई एकत्रित गर्दै सामाजिक सद्भाव र सहिष्णुता बढाएको छ। छठ पर्वमा सामेल भई एकसाथ पूजा गर्दा सामाजिक एकता र भाइचारा सुदृढ भएको देखिन्छ।

जनविश्वास र धार्मिक महत्त्व

जनविश्वास अनुसार, विधिपूर्वक छठ व्रत सम्पन्न गर्दा मनोकामना पूरा हुने, परिवारको कल्याण हुने र सम्पूर्ण दुःख–कष्ट हट्ने मान्यता छ। सूर्यदेवको आराधना गरेर मनाइएको यस पर्वले मानवलाई सत्य, निष्ठा र सहानुभूतिप्रति प्रेरित गर्छ। छठ पर्वको अवसरमा राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूले पनि शुभकामना सन्देश दिएका छन्, जसले यस पर्वको सम्मान र महत्त्वलाई जनाउँछ।

छठ पर्वको यो प्रमुख दिन भक्तजनहरूको आस्था र परम्पराले भरिएको दिन हो, जहाँ सूर्यदेवप्रतिको श्रद्धा र सामाजिक एकताको अनोखा उदाहरण प्रस्तुत गरिन्छ।

• Jigyasa media