काठमाडौं, पुस १६। नेपालका विभिन्न जातजाति, संस्कार, र परम्पराहरूलाई संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्दै राष्ट्रिय पहिचानलाई सम्मान गर्न हरेक वर्ष पुस १७ गते (जनवरी १) का दिन नेपाली टोपी दिवस र धोती दिवस भव्य रूपमा मनाइन्छ। यी दिवसहरू नेपालका सांस्कृतिक विविधता र राष्ट्रिय एकताको प्रतिविम्ब हुन्, जसले नेपाली पहिचानको जरा अझ गहिरो बनाउने प्रयास गर्छ।

नेपाली टोपी दिवस: ढाका र भादगाउँले टोपीको गौरव

नेपाली टोपी, विशेष गरी ढाका टोपी र भादगाउँले टोपी, नेपालको पहिचान झल्काउने अद्वितीय पोशाक हुन्। यी टोपीहरू केवल पहिरन मात्र नभई नेपालीको आत्मसम्मान र गौरवको प्रतीक मानिन्छन्।

यस अवसरमा जागरुक युवा अभियान नेपाल ले १२ औं अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली टोपी दिवस मनाउने तयारी गरेको छ। अंग्रेजी नयाँ वर्षका दिन आयोजना गरिने यस विशेष दिवसमा काठमाडौंको ऐतिहासिक वसन्तपुर दरबार क्षेत्रमा बिहान ८ बजे विशेष कार्यक्रम राखिएको छ।

संस्थाले १२ वर्षदेखि निरन्तर रूपमा यो दिवस मनाउँदै आएको छ। अभियानका प्रमुख मागहरूमा ढाका र भादगाउँले टोपीलाई औपचारिक रूपमा राष्ट्रिय पहिचानको प्रतीक घोषणा गर्न सरकारलाई आग्रह गर्नु प्रमुख हो। २०६८ सालमा राष्ट्रिय पोशाकको मान्यता हटाइएपछि, राष्ट्रिय पहिचान संकटमा परेको ठहर गर्दै यस अभियानले सांस्कृतिक विरासतलाई जोगाउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ।

धोती दिवस: मौलिकताका लागि जनमत पार्टीको अभियान

नेपालको तराई क्षेत्रमा प्रचलित धोती नेपाली समाजको मौलिक पोशाकको रूपमा चिनिन्छ। यसलाई थप प्रवर्द्धन गर्न सिके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टी ले यस वर्ष पनि धोती दिवस मनाउने घोषणा गरेको छ। पार्टीले आफ्ना सदस्यहरूलाई धोती, कुर्ता, र अन्य मौलिक पोशाकमा सजिएर कार्यक्रममा सहभागी हुन आह्वान गरेको छ।

भोलिका दिन काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा विशेष कार्यक्रम आयोजना गरिने बताइन्छ । तर, प्रहरीद्वारा केही जनमत नेताहरूलाई केही समय अघि पक्राउ गरिएको घटनाले विवाद निम्त्याएको समेत बुझिएको छ। पार्टीले यो कदमलाई शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमाथिको अवरोधको रूपमा व्याख्या गरेको छ। भोलिको कार्यक्रम भने केही फरक हुने बताइन्छ ।

संस्कृति र पहिचानको संगम

नेपाली टोपी र धोती जस्ता पोशाकहरू केवल वस्त्र नभएर देशको विविध संस्कृति र परम्पराको प्रतीक हुन्। यी दुई भिन्न पोशाकहरू नेपाली समाजको उत्तरी हिमालदेखि तराईका मैदानसम्म फैलिएको विविधतालाई उजागर गर्छन्। ठाउँ अनुसार भेषभुसा हाम्रो अमूल्य निधि तथा गहना हुन ।

दुवै दिवसले सबै जातजाति र क्षेत्रको पहिचानलाई सम्मान गर्दै, आपसी सद्भाव र एकता प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्य राखेका छन्। यस प्रकारका कार्यक्रमहरूले मात्र सांस्कृतिक विरासतलाई नयाँ पुस्तासम्म हस्तान्तरण गर्ने सुनिश्चितता गर्न सक्छन्।

हाम्रो पहिचान, हाम्रो गौरव

नेपाली टोपी दिवस र धोती दिवसले हाम्रो मौलिक पोशाकको महत्त्व झल्काउँछ। यी दिवसहरूले नेपाली समाजलाई आफ्नो सांस्कृतिक सम्पदाप्रति गर्व गर्न सिकाउँदै, राष्ट्रिय एकता र पहिचानलाई थप सुदृढ बनाउने मार्गप्रशस्त गरेका छन्।

नेपालको विविधता र एकतालाई अझ गाढा बनाउनका लागि हाम्रा मौलिक पोशाकको संरक्षण र प्रवर्द्धनमा सबैको सक्रिय सहभागिता आवश्यक छ।

**नेपाली संस्कृति बचाऔं, राष्ट्रिय पहिचान जोगाऔं!**

• Jigyasa media