मुगु, पुस १२ ।मुगुको खत्याड गाउँपालिकाको माथिखर्क गाउँमा बुधबार देखिएको एउटा दृश्यले राज्य प्रणालीको वास्तविकता उजागर गर्यो। सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा सार्वजनिक भएको यो दृश्यमा ७० वर्षीया पञ्चा टमटा नामकी वृद्धा महिलालाई ४-५ जना स्थानीय महिलाले स्ट्रेचरमा बोकेर औषधि पसलसम्म पुर्याएको देख्न सकिन्छ।
पञ्चा दमको समस्याले थला परेपछि गाउँमा उपचार सम्भव नभएपछि महिलाहरूको समूहले उनलाई डेढ घण्टाको उकालो पैदल यात्रा गर्दै माझचौरको निजी औषधि पसल पुर्याए। बिरामी पुर्याएपछि उपचार गराएर पुन: उही बाटो हुँदै महिलाहरूले उनलाई घरसम्म फर्काए।
गाउँमा युवाविहीनता र बाध्यता
पञ्चाका छोरा चन्द्रबहादुर टमटा माझचौरमा सानो पसल चलाउँछन्। घटनाबारे जानकारी दिँदै उनले भने, "गाउँमा युवाहरू रोजगारीका लागि भारत गइसकेका छन्। आमालाई एक्लै बोक्न सक्दिनथेँ, त्यसैले गाउँका महिलाहरूको सहयोग लिनुपर्यो।"
खत्याड-३ माथिखर्क गाउँका ६० घरधुरीमा अधिकांश युवा रोजगारीको खोजीमा विदेश गइसकेका छन्। चन्द्रबहादुरले दुखेसो पोख्दै भने, "यो कुनै रहर नभएर बाध्यता हो। गाउँमा युवाविहीनता देख्दा मन चसक्क हुन्छ।"
राज्यप्रति आक्रोश
स्थानीय व्यवसायी कमल कार्कीले उक्त दृश्यलाई फोटोमा कैद गर्दै सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, "देशको यो अवस्था कहिलेसम्म? गाउँमा बिरामी हुँदा बोकेर स्वास्थ्य चौकी पुर्याउन युवाहरू छैनन्। भ्रष्ट नेताहरूको पोषणमा सबै दल व्यस्त छन्। अब गाउँमा देखिने युवा या त अशक्त हुन्छन्, या नेताका गुलाम।"
कार्कीका ती शब्दहरूले ग्रामीण जीवनको वास्तविकता मात्र नभएर राज्यप्रतिको आक्रोश पनि व्यक्त गर्छन्।
युवा पलायनले थपिएको समस्या
मुगुका अधिकांश गाउँहरू दशैं, तिहारपछि युवाविहीन बन्छन्। परिवार पाल्न भारत गएका युवाहरूको अनुपस्थितिमा वृद्धवृद्धा र महिलाहरूको अवस्था दयनीय छ। माथिखर्क गाउँ मात्र होइन, सिंगो जिल्लामा नै यस्तै स्थिति छ।
राज्यको बेवास्ता
गाउँका वृद्धवृद्धा र महिला दैनिक जीवनका सामान्य आवश्यकताका लागि पनि संघर्ष गरिरहेका छन्। तर, राज्यले आधारभूत स्वास्थ्य सेवा र रोजगारको व्यवस्था नगर्दा गाउँवासीको पीडा झन् बढेको छ।
यो घटना मात्र एउटा उदाहरण हो, तर यसले नेपालको ग्रामीण जीवनमा राज्यको पहुँच र प्रभावकारीतामा गहिरो प्रश्न खडा गरेको छ।
- Jigyasa media
