काठमाडौं, पुष ९ - मानव बेचबिखनविरुद्ध काम गर्दै आएकी शक्ति समूहकी संस्थापक सुनिता दनुवारको असमायिक निधनले नेपाली समाज स्तब्ध भएको छ। ४७ वर्षीया दनुवार गोकर्णेश्वर नगरपालिका-८ स्थित आफ्नै निवासमा मृत अवस्थामा फेला परेकी थिइन्। परिवारले राति सुतेको अवस्थामा अचेत भेटिएपछि नेपाल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल पुर्याए पनि चिकित्सकले उनलाई मृत घोषणा गरेका थिए।
नेतृत्वको अभूतपूर्व योगदान
शक्ति समूहले सन् १९९६ देखि मानव बेचबिखनमा परेका व्यक्तिहरूको उद्धार र पुनर्स्थापनामा काम गर्दै आएको छ। दनुवारको नेतृत्वमा समूहले देशभर १३ जिल्लाका २०,००० भन्दा बढी मानिसलाई कानुनी सहायता, व्यावसायिक तालिम, रोजगारी सेवा, तथा मनोसामाजिक परामर्श उपलब्ध गराएको थियो। उनका प्रयासले गरिब समुदायलाई आत्मनिर्भर बनाउँदै मानव बेचबिखनविरुद्ध जनचेतना फैलाउन ठूलो भूमिका खेलेको छ।
व्यक्तित्व र सम्मान
आफ्नो पीडालाई शक्तिमा बदल्दै दनुवारले मानव अधिकारको क्षेत्रमा ठूलो पहिचान बनाइन्। उनी अमेरिकाको Fortune म्यागेजिनद्वारा "विश्वका ५० विशेष नेतृत्वकर्ता" मध्ये ३६औं स्थानमा परेकी थिइन्। त्यस्तै, अमेरिकाको विदेश मन्त्रालयबाट TIP Hero Award र स्विडेनको स्टकहोममा C-10 Award प्राप्त गर्न सफल भएकी थिइन्।
दनुवारको स्मरणीय संघर्ष
भारतको मुम्बईमा रेड-लाइट क्षेत्रबाट उद्धार गरिएका ३०० नेपाली युवतीमध्ये एक रहेकी दनुवारले पीडाबाट प्रेरणा लिएर शक्ति समूह स्थापना गरिन्। उनले ग्रामीण क्षेत्रमा जनचेतना जगाउन नाटकहरू प्रदर्शन गर्नेदेखि लिएर "आँसुको शक्ति" नामक आत्मकथा लेख्दै नेपाली समाजमा मानव बेचबिखनविरुद्धको चेतना जगाइन्।
समाजमा अपुरणीय क्षति
राष्ट्रिय महिला आयोगकी अध्यक्ष कमला पराजुली र मानव अधिकार आयोगकी सदस्य लिली थापाले दनुवारको निधनलाई महिला अधिकार र मानव अधिकार क्षेत्रमा अपुरणीय क्षति भएको बताएका छन्। "उनको योगदान सधैँ सम्झनायोग्य छ," थापाले भनिन्।
दैनिक जीवनमा प्रेरणाको स्रोत
दैलेखमा जन्मिएकी दनुवार आफैं मानव बेचबिखनको शिकार बनेकी थिइन्। उनले आफ्नो जीवनलाई उदाहरणीय बनाएर अन्य पीडितहरूको जीवनमा आशा ल्याउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरिन्।
प्रहरीका अनुसार दनुवारको निधन प्राकृतिक कारणबाट भएको प्रारम्भिक रिपोर्टमा देखिएको छ। थप अनुसन्धान आवश्यक नदेखिएको प्रहरीले जनाएको छ।
दनुवारको परिवार
दनुवारका श्रीमान्, एक छोरा र एक छोरी छन्। उनको योगदानले नेपाली समाजमा महिला सशक्तीकरण र मानव बेचबिखनविरुद्धको आन्दोलनलाई सधैं प्रेरित गर्नेछ।
- Jigyasa media
