जनकपुरधाम - शुक्रबार विवाह पञ्चमीको अवसरमा जनकपुरधामस्थित ऐतिहासिक जानकी मन्दिरमा भगवान् राम र सीताको भव्य विवाह समारोह आयोजना हुँदैछ। सात दिनसम्म चलेको विवाहपञ्चमी महोत्सवको मुख्य दिन आज धुमधामका साथ विभिन्न धार्मिक कार्यक्रम सम्पन्न हुँदैछन्।

हिजो बिहीबार, विवाहपञ्चमी महोत्सवअन्तर्गत परम्परागत मटकोर विधि सम्पन्न गरिएको थियो। गंगासागर पोखरीमा आयोजित यस विधिमा जानकी मन्दिरका महन्थ र पूजारीहरूको टोलीले माता सीताको प्रतीकात्मक स्वरूपलाई राखेर विधि सम्पन्न गरे। यस क्रममा बालबालिकालाई राम र सीताको प्रतीकात्मक रूपमा सजाएर पानीले चोख्याउने परम्परागत विधि सम्पन्न गरियो।

जानकी मन्दिरका महन्थ रामरोशन दास वैष्णवका अनुसार, आजको मुख्य उत्सवअन्तर्गत जानकी मन्दिरबाट माता जानकीको डोला र राम मन्दिरबाट भगवान् रामको डोला नगर परिक्रमा गराई रंगभूमि बाह्रबिघा मैदान पुर्‍याइनेछ। त्यहाँ भव्य स्वयंबर सम्पन्न भएपछि डोलाहरू मन्दिरमा फर्काइनेछ। साँझको बेला जानकी मन्दिर परिसरमा बनाइएको मण्डपमा विवाहको मुख्य समारोह आयोजना हुनेछ।

भारतबाट जन्तीको आगमन र सम्मान कार्यक्रम

भारतको अयोध्याबाट आएको पाँच सय जन्तीलाई मधेस प्रदेश सरकारले विशेष सम्मानसहित स्वागत गरेको छ। मुख्यमन्त्री सतिश कुमार सिंहले रामजन्मभूमि ट्रस्टका महासचिव चम्पत रायको नेतृत्वमा आएको टोलीलाई मधेस भवनमा मिथिला भोजन खुवाएर सम्मान गरे।

कार्यक्रममा बोल्दै मुख्यमन्त्री सिंहले भने, "विवाहपञ्चमी महोत्सवले नेपाल–भारत सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउँदै सांस्कृतिक एकताको झझल्को दिने काम गरेको छ। अयोध्याबाट आएका जन्तीलाई स्वागत गर्न पाउनु मिथिलावासीका लागि गर्वको विषय हो।"

अयोध्याबाट जन्तीका रूपमा आएका रामजन्मभूमि ट्रस्टका महासचिव चम्पत रायले नेपालमा भएको स्वागत सत्कारप्रति खुसी व्यक्त गर्दै भने, "यस महोत्सवले नेपाल र भारतबीचको धार्मिक, सांस्कृतिक र भावनात्मक सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउने छ।"

मिथिला संस्कृतिको जीवित झल्को

विवाहपञ्चमी महोत्सवले त्रेतायुगको झल्को दिने गरी आयोजना हुँदै आएको छ। यसमा जनकपुरधामको धार्मिक, सांस्कृतिक र ऐतिहासिक महत्त्व झल्काउने परम्परागत विधिहरूलाई पुनर्जीवित गरिएको छ।

आजको समारोहमा हजारौं श्रद्धालुहरू उपस्थित हुने अनुमान छ। जानकी मन्दिरलाई विशेष रूपमा सजाइएको छ, जहाँ मिथिला कला, परम्परा र संस्कृति झल्कने विभिन्न झाँकीहरू प्रस्तुत गरिएका छन्।

विवाहपञ्चमीको महत्त्व

विवाहपञ्चमी महोत्सव रामायणकालीन घटनालाई सम्झँदै मनाइन्छ। यो दिन भगवान् रामले जनकनन्दिनी सीतासँग जनकपुरधाममा विवाह गरेका थिए। यस दिनले भगवान् राम र सीताको दिव्य प्रेम, आदर्श दाम्पत्य जीवन र धार्मिक एकतालाई उजागर गर्दछ।

जानकी मन्दिरबाट भव्य नगर परिक्रमा।

बाह्रबिघा रंगभूमिमा राम-सीताको स्वयंबर।

साँझ जानकी मन्दिरमा परम्परागत विवाह विधि।

मिथिला संस्कृतिका झाँकी र सांस्कृतिक कार्यक्रम।

विवाहपञ्चमीले मिथिलावासीलाई मात्र नभई नेपाल र भारतका लाखौं श्रद्धालुलाई धार्मिक, सांस्कृतिक र भावनात्मक रूपमा जोड्ने सेतुको रूपमा कार्य गरिरहेको छ।

• Jigyasa media