काठमाण्डौ ।
के गर्नुहुन्छ:
1. व्रत लिने: एकादशीको दिन उपवास लिने धार्मिक मान्यता छ। यस दिन पूर्ण उपवास गर्न कठिन भएमा फलाहार वा एक छाक मात्र खाने गरिन्छ।
2. तुलसीको पूजा: हरिबोधिनी एकादशीमा तुलसीको विशेष पूजा गर्ने गरिन्छ। तुलसीलाई सजाएर भगवान् विष्णुसँग विवाह गर्ने परम्परा पनि छ।
3. भगवान् विष्णुको आराधना: विष्णुको पूजा, ध्यान, जप र पाठ गर्नाले पुण्य मिल्छ। विष्णु सहस्रनाम पाठ गर्नाले विशेष फल प्राप्त हुन्छ भन्ने धार्मिक मान्यता छ।
4. दान गर्न: आजको दिन अन्न, कपडा, पैसा जस्ता वस्तु दान गर्दा पुण्य प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ।
5. दर्शन र पूजा: भगवान् विष्णुका मन्दिरमा गएर दर्शन गर्ने र पूजा गर्ने राम्रो मानिन्छ।

के गर्नुहुँदैन:
1. अनाज सेवन नगर्नु: एकादशीमा अनाज, विशेष गरी चामलको सेवन निषेध गरिएको छ।
2. मांसाहार र मद्यपान नगर्नु: यो दिन पूर्ण रूपमा सात्विक आहार र संयमित जीवनशैली अपनाउनुपर्छ।
3. क्रोध र विवाद नगर्नु: आजको दिनमा क्रोध, विवाद, हिंसा वा नकारात्मक विचार राख्नु हुँदैन।
4. झूठ बोल्नु वा अन्याय गर्नु: धार्मिक मान्यताअनुसार, एकादशीमा असत्य बोल्नु, ठगी गर्नु वा कसैप्रति अन्याय गर्नु पाप मानिन्छ।
5. विवाह वा अन्य शुभ कार्य नगर्नु: यो दिनलाई धार्मिक कार्यका लागि उपयुक्त मानिन्छ, तर विवाह वा माङ्गलिक कार्य गर्न उचित मानिँदैन।
विशेष मान्यता: आजको ठूलो एकादशी व्रतले हजार अश्वमेध र राजसूय यज्ञको फल मिल्ने विश्वास छ। मोक्ष प्राप्तिका लागि विशेष दिन मानिने भएकाले आफ्नो मन, वचन, र कर्मलाई शुद्ध राख्न यो व्रतको विशेष महत्त्व छ।
- Jigyasa media