काठमाण्डौ ।

आज पुस १५ गते, तमु (गुरुङ) समुदायले आफ्नो नयाँ वर्षका रूपमा मनाउने तमु ल्होछार पर्व हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ। 'ल्हो' को अर्थ वर्ष र 'छार' को अर्थ नयाँ हुने भएकाले, ल्होछारले नयाँ वर्षको आगमनलाई जनाउँछ। यस अवसरमा गुरुङ समुदायले पुरानो वर्षलाई बिदाइ गरी नयाँ वर्षलाई स्वागत गर्दै आफ्ना मौलिक संस्कृति, परम्परा, रीतिरिवाजलाई पुनः स्मरण गर्छन्।

तमु ल्होछारको महत्त्व र परम्परा

तमु ल्होछार गुरुङ समुदायको प्रमुख सांस्कृतिक पर्व हो। यस दिन घरआँगन सफा गर्ने, देवी-देवताको पूजा गर्ने, परम्परागत भेषभूषा धारण गर्ने, र विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गर्ने चलन छ। नयाँ अन्नबालीका साथमा विशेष परिकार तयार पारिन्छ, जसमा 'सेल रोटी', 'अर्घी', 'मासु', र 'जाँड' प्रमुख छन्।

गुरुङ समुदायले १२ वर्षे 'ल्हो' चक्रअनुसार आफ्नो उमेर गन्ती गर्ने परम्परा राख्छन्। प्रत्येक वर्ष नयाँ ल्होको आगमन हुन्छ, र यो चक्र १२ वर्षमा पुनः दोहोरिन्छ। यसरी, हरेक ल्होले विशेष जनावरको प्रतीकत्व ग्रहण गर्छ, जसले व्यक्तिको स्वभाव र भविष्यको संकेत गर्दछ।

किम्बदन्ती कथा

तमु ल्होछारसँग जोडिएको एउटा किम्बदन्ती अनुसार, हिमालय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने गुरुङहरू प्रकृतिसँग निकट थिए। उनीहरूले आफ्ना देवता र पूर्वजहरूको सम्मान गर्दै हरेक नयाँ वर्षका दिन विशेष पूजा र भोजको आयोजना गर्ने परम्परा बसाले। यो पर्वले देवतासँगको सन्तुलन र प्रकृतिप्रति कृतज्ञताको भावना अभिव्यक्त गर्छ।

तमु ल्होछारको विशेष कार्यक्रम

आज देशभरि तमु ल्होछार पर्व विशेष सांस्कृतिक कार्यक्रमसहित मनाइँदैछ। राजधानी काठमाडौंको टुँडिखेलमा गुरुङ समुदायले भव्य समारोहको आयोजना गरेका छन्, जसमा परम्परागत नृत्य, संगीत, र भेषभूषाको प्रदर्शन हुनेछ। यस अवसरमा गुरुङ समुदायका अगुवाहरूले नेपाली मौलिक संस्कृति र पहिचानलाई अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्य लिएका छन्।

सार्वजनिक बिदा

तमु ल्होछारको अवसरमा सरकारले आज पुस १५ गते देशभर सार्वजनिक बिदा घोषणा गरेको छ। यसले विविध जाति र समुदायका पर्वहरूलाई समान महत्व दिने सरकारको नीतिलाई प्रतिबिम्बित गर्छ।

तमु ल्होछार केवल नयाँ वर्षको स्वागत मात्र नभई, गुरुङ समुदायको इतिहास, संस्कृति, र परम्पराको जगेर्ना गर्ने माध्यम पनि हो। यो पर्वले नेपाली समाजमा जातीय विविधताको सौन्दर्य र सामाजिक एकताको सन्देश प्रवाह गर्दछ। तमु ल्होछारको महत्वलाई बुझ्दै यस पर्वलाई उत्सवका रूपमा मनाउँदा हाम्रो राष्ट्रिय संस्कृति अझ बलियो र प्रभावकारी बन्छ।

तमु ल्होछारको शुभकामना!

• Jigyasa media