जनार्जन पौडेल 

असोज ५ काठमाण्डौ 

भनिन्छ, कष्टका काँडाबाट नै फुल्ने हुन्छन् सुन्दर फुलहरू। साहित्यिक साधना पनि ठीक यस्तै हो। हतारमा लेखिएका र छापिएका कृतिहरूले तत्काल चर्चा त बटुल्न सक्छन्, तर कालान्तरमा ती कृतिहरूको प्रभाव क्षीण हुन्छ। यद्यपि, साहित्यमा ती साधकहरू हुन्छन्, जो दश वर्षसम्म आफ्नो लेखनलाई परिपक्वता दिने धैर्यता राख्छन्। यस्तै साधक मुक्तककार हुन् निलाञ्जला भारद्वाज, जसले साहित्यिक यात्रामा एक दशकसम्म मुक्तकको साधना गरेपछि मात्र आफ्नो पहिलो कृति "निलाञ्जला" लोकार्पण गरिन्।

साहित्यको फाँटमा जब शब्दहरूले जीवनलाई रंगीन बनाउँछन्, तब ती शब्दहरू मात्र वाक्यहरूका श्रृंखला हुँदैनन्, ती पाठकको भावनासँग नजिकिँदै आत्माको गहिराइसम्म पुग्छन्। यस्तै एउटा पुस्तक हो "निलाञ्जला", जुन नेपाली साहित्यको मुक्तक विधालाई अझ समृद्ध बनाउँदै, सृजनशीलताको नवीनतम शिखरमा आज बाट उक्लिएको छ। यो कृतिले एक गहिरो अनुभूति दिने र नेपाली साहित्यमा एउटा नयाँ अध्याय थप्ने विश्वास गरिएको छ।

काठमाडौंको लेखनाथ प्रवचन हल, प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा आयोजित भव्य साहित्यिक कार्यक्रममार्फत "निलाञ्जला" कृतिको विमोचन सम्पन्न भयो। यो अवसरले निलाञ्जला भारद्वाजको साहित्यिक जीवनको महत्वपूर्ण मोडलाई चिह्नित गरेको मात्र होइन, नेपाली साहित्यमा पनि एउटा कोसेढुंगा थप्न सफल रह्यो। सुनिल अधिकारीद्वारा सम्पादित यो कृतिले भारद्वाजको सृजनालाई सजीव ढंगले प्रस्तुत गरेको छ। जसमा ४०२ वटा मुक्तक समावेश गरिएको छ ।

निलाञ्जलाको साहित्यिक यात्रा

मुक्तकालय नेपालकी अध्यक्ष समेत रहेकी निलाञ्जला भारद्वाज, एक संजीवनी लेखिका, जसको लेखन सृजनशीलता र भावनात्मक गहिराइको प्रतिफल हो। उनका मुक्तकहरूले मात्र शब्दहरूको सुगठित उपयोग नगरेर पाठकको अन्तरमनलाई छुन सक्षम छन्। उनलाई प्रेरणा दिने थुप्रै घटना र अनुभवहरूको संगमले "निलाञ्जला" कृतिलाई अद्वितीय बनाएको छ। यस कृतिमा समेटिएका मुक्तकहरू जीवन, प्रेम, बिछोड, संघर्ष, र सपनाहरूको सुन्दर चित्रण हुन्।

आजको कार्यक्रमको विशेषता

कार्यक्रमको दौरानमा उपस्थित सम्पूर्ण साहित्यिक व्यक्तित्वहरूले कृतिको उच्च प्रशंसा गरे। प्रमुख अतिथि मन्तव्यमा गीतकार यादव खरेलले मुक्तकहरूको भावनात्मक गहिराइको चर्चा गर्दै, कृतिले पाठकहरूलाई उत्प्रेरित गर्ने विश्वास व्यक्त गरे। कृतिको सम्पादक मुक्तकालय नेपालका संरक्षक समेत रहेका सुनिल अधिकारीले यसलाई कसरी सजीव बनाइएको हो भन्ने कुरामा प्रकाश पार्दै, कृतिको विशेषताहरू उजागर गरे।

कार्यक्रमका वक्ताहरूले निलाञ्जलाका मुक्तकहरूको साहित्यिक महत्त्वमा प्रकाश पार्दै यस कृतिले नेपाली साहित्यमा मुक्तक विधाको गरिमा थप्ने विचार व्यक्त गरे। विशेष अतिथिहरुमा ज्ञानुवाकर पौडेल, ज्ञानु अधिकारी,रमेश पौडेल, यादव भट्टराई, राजन सिलवाल, निर्मलरमण पराजुली, राजेन्द्र घिमिरे, अच्युत घिमिरे, निलाञ्जल कृतिकारका सासुससुरा कृष्ण ढकाल अमृता ढकाल, मदनकुमार नेपाल लगायको उपस्थिति रहेको थियो । कार्यक्रममा उपस्थित सम्पुर्ण अतिथिहरुलाई देवी बाँस्कोटा र आस्था निरौलाले खादाद्वारा स्वागत गरेका थिए।

कार्यक्रमको उद्घोषण गजलकार विपिन मर्मले गरेका थिए। कार्यक्रमको स्वागत मन्तव्य मुक्तकालय नेपालको सचिव देवी बास्कोटाले मिठोे मुक्तक सुनाएर गरेकि थिइन 

          कार्यक्रममा समालोचक ज्ञानु अधिकारीले कृतिको समालोचना गरेकि थिइन भने विभिन्न वक्ताहरुले कृतिको बारेमा बोलेका थिए ।

शुभकामना र मन्तव्य

पुस्तकको विमोचनसँगै शुभकामनाका सन्देशहरूको ओइरो लाग्यो। सबै वक्ताहरूले कृतिको सफलताको कामना गर्दै लेखकलाई थप उत्कृष्ट सृजनाका लागि प्रेरित गरेका छन्। कार्यक्रममा सहभागी साहित्यिक व्यक्तित्वहरूले निलाञ्जलाका मुक्तकहरूको विविधताको चर्चा गरे। मुक्तकहरू केवल भावनाको खोल मात्र नभएर जीवनको गहिराइका विभिन्न पक्षहरूको चित्रण गरेको सन्देशलाई उनीहरूले जोड दिएका थिए।

निलाञ्जलाको सफलताको यात्रा

बादल ढकाल द्वारा प्रकाशित "निलाञ्जला"ले पाठकहरूलाई नयाँ अनुभव दिएर साहित्यिक बजारमा उत्कृष्टता हासिल गरिरहेको छ। विमोचनकै दिन बिक्रीमा ठुलो सफलता प्राप्त गर्दै, निलाञ्जलाको पाठकीय प्रतिक्रिया पनि सकारात्मक रह्यो। पुस्तकका मुक्तकहरूले नेपाली समाजका धड्कन र भावना बोलेका छन्।

निलाञ्जलाको सृजनाले मात्र नेपाली साहित्यलाई समृद्ध बनाएको छैन, यसले पाठकहरूलाई आफ्ना भावनाहरूको पुनर्परिभाषा गर्न र जीवनलाई नयाँ दृष्टिकोणबाट बुझ्न प्रेरित गरेको छ। यो कृति नेपाली साहित्यको उज्यालोमा एक नयाँ बत्ती साबित भएको छ, जसले मुक्तकलाई नेपाली साहित्यको सजीव विधा बनाउने दाबी गरिएको छ।

निलाञ्जला भारद्वाजको यो साहित्यिक कृति केवल मुक्तकहरूको संग्रह मात्र होइन, एक साहित्यिक आन्दोलन हो। यो कृति साहित्यिक जगतमा मात्र होइन, जीवनको सुन्दरतालाई आत्मसात गर्ने सम्पूर्ण पाठकहरूका लागि मार्गदर्शन रहेको चित्रण गरिएको थियो । निलाञ्जलाको लेखनले नेपाली साहित्यमा एक नवीन आयाम थप्दै, सृजनशीलताका नयाँ अध्यायहरू सुरु गरेको छ। समाजका समसामयिक विविध विषयलाई टिपेर सशक्त मुक्तक लेख्दै आउनुभएकी निलाञ्जलाको आगामी साहित्यिक यात्रा सफल रहोस हाम्रो तर्फवाट पनि शुभकामना ।।

सर्वत्र बजारमा उपलब्ध छ । 

• Jigyasa media